محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
456
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) 300 پيمان خالد با مردم قرقيسيا ( 1 ) ابو يوسف ص 87 . . . . ( 2 ) خالد همان پيمانى را كه با مردم عانات بسته بود ، با ايشان نيز بست . متن پيماننامه ، به دست نيامده است . ( 3 ) 1 . قرقيسيا : شهرى بوده است بر بالاى رود فرات و خابور ( ابن خردادبه ص 74 ؛ بخشى از كتاب الخراج ، قدامه ص 216 ) . - م . 2 . سپس خالد راه پيمود تا به شهر قرقيسيا رسيد . به مردم پيرامون آن تاخت ؛ داراييهاى آنان را به چنگ آورد . زنان و كودكانشان را اسير گرفت و مردان را از دم تيغ گذرانيد و مردم قرقيسيا را روزى چند ، در محاصره گرفت . سپس ايشان براى درخواست پيمان صلح ، نمايندگانى نزد خالد فرستادند . وى درخواست آنان را پذيرفت . و . . . ( ابو يوسف ص 158 ) . - م . 3 . با آنكه متن اين پيمان با متن پيمان 298 ، هر دو با اندك دگرگونى در عبارت ، در كتاب الخراج ابو يوسف آمده و مأخذ هر دو پيماننامه نيز همان كتاب است ، روشن نيست كه چرا مؤلف ، تنها دربارهء اين پيمان ، گوشزد مىكند كه متن آن به دست نيامده است ( بنگريد : ابو يوسف ص 158 - 159 ) . - م . ( 2 ) 301 پيمان خالد با مردم بهقباد ( 1 ) طبرى ص 2051 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، نوشتهاى است از سوى خالد بن وليد به زاد بن بهيش و صلوبا بن نسطونا : به راستى شما در پناه اسلام هستيد و بايد سرگزيت بپردازيد . شما از سوى مردم بهقباد پايين و ميانه كه سرپرستى آنان به شما سپرده شده است و توانايى دارند ، متعهد به پرداخت - ( عبيد اللّه گفته است : شما نسبت به پيكار مردمى كه سرپرستى آنها را پذيرفتهايد ، متعهد هستيد ) - دو هزار هزار يعنى ( دو ميليون ( 2 ) ) هستيد كه همهساله از شما دريافت خواهد شد ؛ و اين مقدار ، علاوه بر